กลับหน้าหลัก

                     การทำหญ้าหมัก
             การทำหญ้าแห้ง
             การปรุงแต่งฟาง
 

การทำหญ้าหมัก(การถนอมพืชอาหารสัตว์)

   ในพื้นที่การเลี้ยงโคที่ขาดแคลนอาหารหยาบ ช่วงหมดหน้าฝน หรือหน้าแล้งควรที่จะทำหญ้าหมักหรือถนอมพืชอาหารสัตว์ไว้ให้สัตว์ได้กินยามอาหารตามธรรมชาติขาดแคลน ครับ
   การทำหญ้าหมักนั้นหมายถึง การนำหญ้าที่มีอายุและความชื้นที่พอเหมาะ มาทำการคงสภาพไว้และคงคุณค่าทางอาหารไว้เพื่อเก็บไว้ใช้ช่วงขาดแคลน
   การทำนั้นมีหลายครับแต่ขั้นตอนนั้นและวิธีการนั้นเหมือนกัน ขึ้นอยู่กับภาชนะหรือจะไปหมักไว้ที่ใด บางฟาร์มที่ใหญ่ๆอาจทำเป็นบ่อซีเมนต์ขนาดใหญ่ใช้รถขึ้นไปทับได้เลยหรืออาจจะทำในบล๊อคหรือปลอกส้วมที่นำมาดัดแปลงก็ได้บางที่อาจใช้ถุงขยะที่มีขนาดหนาไม่บาง
   หลังจากเตรียมอุปกร การทำแล้ว เราก็เริ่มไปเกี่ยวหญ้าที่ไม่แก่เกินไปเกี่ยวมาแล้วนำมาสับเป็นชิ้นเล็กๆยาวประมาณ3-5 นิ้ว เมื่อสับครบแล้วมาถึงขั้นตอนการเก็บรักษาคือนำหญ้าใส่อุปกรณ์ที่เตรียมไว้เช่นถ้าใส่ถุงพลาสติก ก็ค่อยใส่ลงไปที่ละชั้นเหยียบย่ำเพื่อไล่อากาศออกทีละชั้นจนเต็มหรือถ้าเตรียมไว้ในบ่อซีเมนต์ก็ใส่ลงไปทีละชั้นและย่ำให้อาหาศออกให้หมดแล้วนำพลาสติกมาคลุมให้มิดต้องพยายามให้อาหาศออกไปให้ได้มากที่สุด   หรือถ้าเป็นบ่อขนาดใหญ่ใช้รถแทรกเตอร์ ขึ้นทับเพื่อไล่อากาศแล้วคลุมด้วยผ้าใบให้มิดชิด
  ขั้นตอนการทำนั้นหัวใจสำคัญคือการไล่อากาศออกให้มากที่สุดและเร็วที่สุด(เพราะเราต้องการใช้แบคทีเรียที่เติบโตโดยไม่ต้องการอากาศเป็นผู้ดำเนินการ)
  เมื่อหมักได้ประมาณ3สัปดาห์แล้วถ้าเราเปิดใช้ในบ่อใหญ่ใหญ่ไม่ควรเปิดออกหมดค่อยๆทยอยเปิดออกมาใช้แค่ไหนเปิดแค่นั้นและปิดคลุมไว้ให้ดี
  หญ้าที่หมักแล้วออกมาได้ลักษณะคือ
    - มีสีเขียวปนเหลือง
    - ไม่มีเชื้อราขึ้นในหญ้าที่หมัก
    - มีกลิ่นเปรี้ยว
    - เมื่อเปิดออกมาแล้วใช้มือกำหญ้าจะมีน้ำซึมออกมานิดหน่อย
    - หญ้าต้องไม่มีการเปื่อยยุ่ย หรือเน่า
  **เมื่อเกี่ยวหญ้ามาถ้าหญ้าเปียกควรผึ่งให้หญ้าไม่เปียกน้ำ
  **ถ้าหญ้าที่เกี่ยวมาแก่ไปหรือความชื้นไม่พอเหมาะควรนำกาน้ำตาลมาราดในแต่ละชั้นของหญ้า อัตรา1%ของน้ำหนักหญ้า
  **ถ้าหญ้าที่มาทำมีความชื้นมาเกินไปในการหมักในหลุมใหญ่ๆนั้นควรมีท่อระบายน้ำออกให้ด้วย
  **ถ้านำไปใช้ในโคนมนั้นต้องให้โคนมได้กินหลังจากรีดนมแล้วเพื่อป้องกันกลิ่นติดน้ำนม
  **หญ้าหมักมีคุณค่าน้อยกว่าหญ้าสดถ้าใช้หญ้าหมักช่วงฤดูขาดแคลนควรปรับอาหารข้นให้โคได้รับมากขึ้นด้วย
 

    การทำหญ้าแห้ง(การถนอมพืชอาหารสัตว์)
  การทำหญ้าแห้งนั้นคือการนำความชื้นออกจากหญ้าและคงคุณค่าเพื่อเก็บรักษาไว้ได้นาน
  เมื่อมีหญ้าเหลือเยอะเราก็เกี่ยวหญ้ามาออกนำผึ่งแดดกลับไปกลับมาเพื่อให้หญ้าแห้งให้ไวและควรทำในระยะที่ฝนไม่ตก และควรนำออกมาผึ่งแดดในช่วง สายๆเมื่อหมดแดดนำหญ้ามารวมกองกันไว้และนำผึ่งแดดในวันต่อไปประมาณ ซัก 2-3วัน เมื่อนำหญ้ามาใช้เล็บขูดจะไม่มีสีเขียวติดมือหรือหักหรือบิดจะไม่มีน้ำออกมา เมื่อได้ที่ก็นำมาอัดรวมเป็นแท่งหรือ รวมกันไว้เป็นกองไม่ให้โดนแดดและฝน และก็เก็บไว้ใช้ในช่วงที่อาหารหยาบหรือหญ้าสดขาดแคลนได้ดีอีกวิธี นึงหญ้าสดที่นำมาทำนั้น3-4กิโลกรัมจะได้หญ้าแห้งประมาณ 1กิโลกรัม
**การตากแดดนั้นควรกลับไปมาเพื่อให้หญ้าได้โดนแดดอย่างทั่วถึง**
**ควรเริ่มทำตอนแดดดีๆหรือฝนไม่ตกติดต่อกัน**
**ต้นข้าวโพดหรือต้นถั่วก็นำมาทำได้และมีอีกหลายชนิดนำมาทำได้เหมือนกัน**
 

    การปรุงแต่งฟาง
      ถ้าอยู่ในช่วงที่หญ้าขาดแคลนเราไม่ได้ถนอมอาหารหรือกันตุนไว้ให้โคนั้นเมื่อมีแต่ฟางข้างคุณค่าทางโปรตีนต่ำเราก็สามารถเพิ่มโปรตีนให้ฟางข้าวโดยวิธีประหยัดง่ายๆและเป็นทางเลือกอีกวิธีที่เราสามรถทำเองได้

   ฟางหมัก
      สิ่งที่ต้องเตรียม
     -ฟางข้าว
     -ยูเรีย
     -น้ำ
     -พลาสติกคลุมและห่อ
     -บัวรดน้ำ
  อัตราส่วนที่ใช้คือ
    น้ำ  100 ส่วน
    ฟาง 100 ส่วน
    ยูเรีย6 ส่วน
  ยกตัวอย่างการทำกับฟางที่เป็นฟ่อน  ขุดหลุมให้พอดีกับฟาง และนำพลาสติกปูบนพื้นหลุม นำฟางลงไปในหลุมที่มีพลาสติกลอง และนำน้ำราดลงไป(ใช้ฝักบัวรดน้ำต้นไม้)ประมาณ40-50ส่วน น้ำที่เหลือนำมาละลายยูเรีย และค่อยลาดลงไปบนฟางให้ทั่วถึง แล้วนำพลาสติกคลุมบนฟางหาอะไรมาปิดบังไว้ ทิ้งไว้ประมาณ 3สัปดาห์ ก็เปิดมาใช้ได้
  ถ้าทำในบ่อซีเมนต์ที่เตรียมไว้ก็ไม่ต้องใช้พลาสติกรองพื้นการใช้พลาสติก รองพื้นนั้นเพื่อไม่ให้น้ำซึมออก  การใช้ฟางจำนวนมากควรราดน้ำที่ละลายยูเรียเป็นชั้นๆให้ทั่วถึง และปิดปากบ่อไม่ให้โดนแสงแดด
  เมื่อทำออกมาแล้วฟางจะมีสีน้ำตาลไม่เป็นราอ่อนนุ่ม
**เมื่อเปิดมาใช้ใหม่ๆ ควรผึ่งไว้ซัก 2-3ชั่วโมงเพราะกลิ่นแอมโมเนียแรงจะทำให้โคไม่กิน**
**ห้ามนำไปเลี้ยงกับลูกโคเพราะมีส่วนผสมยูเรียไม่เหมาะกับลูกโค**
**ค่อยหัดให้โคกินทีละน้อยเหมือนกับการหัดให้กินอาหารอะไรที่แปลกไปกว่าเดิมต้องค่อยๆหัดให้โคกินทีละน้อยไปหามาก**
**ฟางปรุงแต่งเป็นเพียงอาหารที่เสริมขึ้นมาหญ้าสดและอาหารข้นถ้ามีควรให้เหมือนเดิม**
**จะเพิ่มโปรตีนจาก 3-4 % เป็น 7-9%เลยทีเดียว**

 
  ฟางราดยูเรีย กากน้ำตาล
  การนำฟางอย่างเดียวอาจจะไม่พอเพียงกับร่างกายที่โคต้องการเราควรหาวิธีที่ทำให้อาหารที่โคกินเข้าไปนั้นมีประโยชน์มากกว่าฟางธรรมดาโดยทำแล้วให้โคได้กินได้อย่างทันที การนำฟางมาราด ยูเรียผสมกาน้ำตาลก็เป็นอีกวิธีหนึ่ง
   ส่วนผสม
 ฟาง 100 กิโลกรัม
 กากน้ำตาล 7.5 กิโลกรัม
ยูเรีย 1.5 กิโลกรัม
น้ำ 60  กิโลกรัม
  นำยูเรียละลายน้ำ และผสมกับกากน้ำตาล  ราดลงไปบนฟางที่ให้วัวกิน  ค่อยๆราดลงไปที่ทีละน้อยๆหลายครั้ง จะเพิ่มความหน้ากินให้กับโค
 

กลับหน้าหลัก