กลับหน้าหลัก
อาหารโต
วัวเป็นสัตว์ที่ต้องการคุณค่าอาหารครบ เหมือนสัตว์ทั่วๆไป แต่อาหารของโคที่
แบ่งเป็น2ประเภทดังนี้ครับ
1.อาหารหยาบ คืออาหารที่มีเยื่อใย หรือไฟเบอร์มาก
แต่มีการให้พลังงานต่ำ ก็คือ หญ้า ฟาง เปลือกข้าวโพดเป็นต้น
2.อาหารข้น คืออาหารที่ มีเยื่อใย
น้อยครับและมักจะเห็นมาเป็นลักษณะการผสมเป็นสูตร เช่นมันเส้น ข้าวเปลือก ข้าวโพด
ข้าวฟ่างเป็นต้นถ้าวัวกินแต่อาหารข้นอย่างเดียวจะทำให้ระบบการย่อยของวัวมีปัญหานะครับ
แปลงหญ้า ก็เป็นสิ่งสำคัญครับ
ถ้าเราปลูกแปลงหญ้าจะให้วัวมีอาหารได้กินตลอดปีเลยครับ เช่นพวกพ่อพันธ์ แม่พันธ์
เราจะเกี่ยวหญ้าหรือปล่อยแทะเล็มตามสะดวกจะดีเลยทีเดียวครับ
ถ้าเราใช้อาหารข้นเลี้ยง พ่อแม่พันธ์อย่างเดียว จะทำให้ต้นทุนการผลิตสูงขึ้น
แต่ก่อน
เราปล่อยวัวให้กินหญ้าอย่างเดียว วัวก็จะโตช้า
เพราะร่างกายโคต้องการสารอาหารที่มากกว่าที่อาหารหยาบจะมี เพราะฉะนั้น
การที่วัวได้กิน อาหารหยาบ และอาหารข้นในปริมาณที่พอเหมาะ
จะเป็นผลดีต่อการเจริญเติบโตต่อวัว ยิ่งถ้าเป็นวัวขุนนั้น ถ้าได้รับอาหารหยาบ
และอาหารข้นในปริมาณที่ วัวต้องการจะทำให้วัวโตไว้ขึ้น
ก็จะช่วยย่นระยะเวลาจากที่เคยให้วัวแทะเล็ม แปลงหญ้าอย่างเดียว
แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นไม่ได้หมายความว่า การให้โคกินแต่อาหารหยาบอย่างเดียวไม่ดีครับ
แต่หมายถึงถ้าวัวต้องการคุณค่าอาหารให้ครบ วัวต้องกินอาหารหยาบในจำนวนมากๆ
และก็ยังได้คุณค่าอาหารไม่ครบซึ่งนั่นหมายถึง
ต้นทุนที่เยอะขึ้นและระยะการเลี้ยงที่นาน(หมายถึงการขุนวัวนะครับ)
ความเข้าใจเบื้องต้นในการให้อาหาร
โค และ กระบือ
เนื่องจากวัว เป็นสัตว์ที่มี4กระเพาะ
มันมีความสามารถใช้วัตถุดิบที่มีเยื่อใยฉะนั้นจะขอกล่าวคร่าวๆคือวัวต้องกินอาหารที่มีเยื่อใย
หรือกาก เช่น หญ้าเป็นหลักก่อน หากต้องการให้อาหารข้น
ต้องเป็นอาหารข้นที่มีเยื่อใย(TMR)หรือถ้าอาหารข้าที่ไม่มีเยื่อใยควรจะ
มีอาหารที่เป็นเยื่อใยเสริมให้วัวกิน และถ้าหากวัวกินหญ้าอ่อน ที่อวบน้ำ
(ในช่วงเช้าน้ำค้างจะเยอะ)หรือพืชตระกูลถั่วในปริมาณที่เยอะเกินไป
จะทำให้วัวท้องอืดได้เพราะจะทำให้กระเพาะมีแก๊สเยอะ
หรือถ้าเราเปลี่ยนอาหารที่เคยให้วัวกินทันทีก็มักจะมีผลต่อกระเพาะ
หากจะปรับเปลี่ยนอาหารควรค่อยๆให้วัวกินอาหารใหม่ปนกับอาหารเก่า
เพื่อช่วยในการปรับตัวของกระเพาะ
ส่วนในด้านการปนเปื้อนของอาหารก็ดีมีผลต่อวัวมากเช่นวัตถุปนเปื้อน ในอาหาร
เช่นเหล็กตะปู หรือถุงพลาสติก ล้วนมีผลต่อวัวมา
เหล็กตะปูอาจเข้าไปเกี่ยวในกระเพาะอาจถึงตายได้ รวมถึงถุงพลาสติก
อาจจะไปรวมกันเป็นก้อนอุดตันใน ระบบการย่อยของวัวก็ตายได้เช่นกัน
และสารพิษที่แฝงมากับอาหารการกิน พวกใบมันสำปะหลัง
หากวัวได้รับสดๆอาจทำให้วัวตายได้ ต้องนำมา ตากแดดเสียก่อน แร่ธาตุนั้นก็เป็นสิ่งจำเป็น
แร่ธาตุที่เป็นก้อนแขวนให้วัวเลียก็สะดวก และมีประโยชน์
ในที่นี้จะขอกล่าวถึงอาหารผสมรวมครับ
ซึ่งกำลังเป็นที่สนใจของผู้เลี้ยงวัวขุนครับ
อาหารผสมรวม
(TMR) ก็คืออาหารที่มีทั้งอาหารข้นและหยาบผสมกัน
ในปริมาณสัดส่วนที่พอเหมาะ เพราะฉะนั้นอาหารผสมรวมนี้จึงเป็นอาหารที่
วัวกินแล้วไม่ต้องไปไปเพิ่มอะไรให้วัวกินเลยครับ
เพราะอาหารผสมรวมนี้จะมีทั้งอาหารข้นและหยาบ รวมถึงแร่ธาตุ ตามสัดส่วนที่วัวต้องการ
ซึ่ง เหมาะมากกับการใช้เลี้ยงวัวขุน ไม่ต้อง ยุ่งยากครับ ซึ่งตอนนี้กำลังเป็นที่สนใจของ
เกษตรกรที่กำลังเลี้ยงวัวในขณะนี้ เมื่อมองในภาพรวมแล้ว วัวจะโตไว
ไม่สิ้นเปลืองแรงงานในการจัดหาอาหารหยาบ และที่สำคัญ คุณภาพเนื้อของวัวจะดีขึ้น
บางคนเคยให้วัวกินอาหารข้น แล้ววัวท้องอืด ถึงตายได้ อาหารผสมรวมนั้น
มีปริมาณอาหารข้นรวมอยู่เป็นจำนวนมาก แต่อาหารข้นนั้นก็มีปริมาณ ของอาหารหยาบในปริมาณที่
จะทำให้ระบบการย่อยในกระเพาะอาหารวัว ไม่มีปัญหา
การให้อาหารผสมรวมนั้น
เราต้องฝึกให้โคได้กินทีละนิดเพื่อปรับ การกินของวัว ให้วัวได้กินวัน2-3 รอบ
ในปริมาณที่วัวกินหมด
แล้วเราจึงเพิ่มไปถึงจนวัวสามารถกินได้เต็มที่ตามสัดส่วนต้องการของวัว
เฉลี่ยแล้วอาหารผสมรวมนั้น วัวจะกินได้ประมาณ 2.5-3% ของน้ำหนักตัววัว
การใช้ส่วนผสมต้องคำนึงถึงว่าวัวชอบกินไหม
และราคาแพงไปหรือเปล่า ซึ่งวัตถุ ที่นำมารวมผสม ก็พวกมันเส้น กากน้ำตาล
กากปาล์ม รำใบกระถินสับตากแห้งรวมถึงยูเรีย เป็นต้น
ปรับแต่งสูตรตามพื้นที่ของแต่ละคนครับ
หากท่านใดต้องการทราบข้อมูลในเชิงลึกเชิญไปที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาการผลิตกระบือและโค
ม.กำแพงแสนครับ